Business Rule là gì?
Business Rule là quy tắc nghiệp vụ mô tả cách doanh nghiệp vận hành, ra quyết định hoặc giới hạn hành vi. Rule có thể tồn tại dù chưa có phần mềm. Hệ thống phần mềm chỉ là nơi thực thi hoặc hỗ trợ rule đó.
Ví dụ: “Đơn hàng trên 50 triệu cần quản lý phê duyệt”, “Khách hàng VIP được giảm giá 10%”, “Nhân viên thử việc không được đăng ký nghỉ phép quá 1 ngày mỗi tháng”.
Business Rule khác Requirement như thế nào?
Business Rule
- Là quy tắc nghiệp vụ.
- Mô tả chính sách, điều kiện hoặc giới hạn.
- Có thể tồn tại ngoài hệ thống phần mềm.
- Ví dụ: đơn trên 50 triệu cần phê duyệt.
Requirement
- Là điều giải pháp cần đáp ứng.
- Mô tả hệ thống hoặc quy trình cần làm gì.
- Có thể được thiết kế để thực thi business rule.
- Ví dụ: hệ thống tự gửi đơn trên 50 triệu đến quản lý phê duyệt.
Vì sao BA cần làm rõ Business Rule?
Nếu business rule không rõ, hệ thống rất dễ xử lý sai. Developer có thể không biết điều kiện nào cần kiểm tra, Tester không biết test case nào cần tạo, còn người dùng có thể thấy kết quả không đúng chính sách.
Business rule thường nằm trong đầu người dùng, trong tài liệu cũ, trong quy trình vận hành hoặc trong các ngoại lệ mà chỉ người làm lâu năm mới biết.
Các câu hỏi làm rõ Business Rule
- Rule này áp dụng cho ai?
- Rule này áp dụng trong trường hợp nào?
- Có ngoại lệ không?
- Ai được quyền thay đổi rule?
- Rule có cần lưu lịch sử thay đổi không?
- Nếu rule bị vi phạm thì hệ thống cần làm gì?
- Rule này có mâu thuẫn với rule nào khác không?
Ghi nhớ
Business Rule là phần rất quan trọng của nghiệp vụ. BA cần tách rule ra khỏi requirement để dễ quản lý, kiểm tra và thay đổi sau này.
Ví dụ trong Oracle APEX
Nếu bạn xây ứng dụng Oracle APEX quản lý đơn hàng, business rule có thể là “đơn hàng trên 50 triệu cần phê duyệt”. Requirement tương ứng có thể là: khi người dùng tạo đơn hàng có tổng tiền trên 50 triệu, hệ thống chuyển trạng thái sang Chờ phê duyệt và gửi email cho quản lý.
Business rule là chính sách. Requirement là cách hệ thống hỗ trợ chính sách đó.
Kết luận
Business Rule giúp BA hiểu logic nghiệp vụ thật sự. Khi rule rõ, requirement sẽ chính xác hơn, test case rõ hơn và hệ thống vận hành đúng với chính sách doanh nghiệp hơn.