Logic là năng lực âm thầm đứng sau Business Analysis
Trong Business Analysis, logic không phải là một kỹ năng hào nhoáng. Bạn có thể không nghe nhiều người nói rằng họ tự hào vì có tư duy logic. Nhưng khi đối diện với một vấn đề kinh doanh phức tạp, logic chính là thứ giúp BA không bị lạc hướng.
Logic giúp bạn đặt câu hỏi đúng, theo dấu dữ kiện, phân biệt điều quan trọng với thông tin nhiễu và tránh nhảy vội vào kết luận hoặc giải pháp.
Tư duy logic giúp BA đi từ vấn đề đến nguyên nhân thật
1
Nghe vấn đề ban đầu
Stakeholder mô tả điều họ thấy, ví dụ “doanh số giảm vì CRM không hoạt động tốt”.
2
Tách dữ kiện khỏi giả định
BA không vội tin ngay lời giải thích đầu tiên, mà hỏi: dữ liệu nào đang chứng minh điều đó?
3
Xem các nguyên nhân khác
Có thể vấn đề nằm ở quy trình bán hàng, dữ liệu khách hàng, đào tạo người dùng hoặc chính sách mới.
4
Kết luận dựa trên bằng chứng
BA đưa ra phân tích rõ ràng hơn, tránh đề xuất giải pháp sai vì chẩn đoán sai vấn đề.
Ví dụ: đừng đổ lỗi quá nhanh cho hệ thống
Giả sử stakeholder nói doanh số giảm vì CRM không hoạt động đúng. Điều đó có thể đúng, nhưng cũng có thể chỉ là nguyên nhân dễ đổ lỗi nhất.
Một BA có tư duy logic sẽ không dừng lại ở lời giải thích bề mặt. BA sẽ hỏi:
- Điều gì đã thay đổi gần đây?
- Chúng ta có dữ liệu nào chứng minh CRM là nguyên nhân?
- Có nhóm bán hàng nào bị ảnh hưởng nhiều hơn nhóm khác không?
- Quy trình nhập dữ liệu có thay đổi không?
- Vấn đề bắt đầu từ lúc nào?
Logic giúp BA chậm lại đúng lúc
Trong dự án, nhiều người thường muốn có giải pháp ngay. Nhưng nếu vấn đề chưa được hiểu đúng, giải pháp nhanh có thể chỉ làm tình hình phức tạp hơn.
Logic giúp BA chậm lại để phân tích: điều gì là sự thật, điều gì là giả định, điều gì cần kiểm chứng và điều gì chỉ là cảm giác của stakeholder.
Ghi nhớ
BA có tư duy logic không phải là người phản bác mọi thứ. Đó là người biết hỏi đúng câu hỏi để nhóm hiểu rõ vấn đề trước khi quyết định giải pháp.
Logic trong requirement
Requirement tốt cần có logic rõ ràng. Nếu điều kiện nghiệp vụ không nhất quán, quy tắc xử lý mâu thuẫn hoặc dữ liệu đầu vào không rõ, Developer và Tester sẽ rất khó triển khai.
Ví dụ, nếu requirement nói “khách hàng VIP được giảm giá”, BA cần hỏi: VIP được xác định theo tiêu chí nào, mức giảm là bao nhiêu, có áp dụng với khuyến mãi khác không, ai được quyền thay đổi tiêu chí VIP?
Kết luận
Logic là nền tảng giúp BA phân tích vấn đề, làm rõ requirement và giao tiếp với stakeholder một cách đáng tin cậy. Càng luyện tư duy logic, bạn càng giảm rủi ro hiểu sai và làm sai trong dự án.