V-Model là gì?
V-Model, còn gọi là mô hình xác minh và xác nhận, là một biến thể mở rộng từ Waterfall. Điểm nổi bật của V-Model là mỗi giai đoạn phát triển đều có một giai đoạn kiểm thử tương ứng.
Mô hình này giúp nhóm dự án không xem kiểm thử là việc cuối cùng, mà liên kết kiểm thử với yêu cầu và thiết kế ngay từ đầu.
Ý tưởng chính của V-Model
Nhánh phát triển
- Xác định yêu cầu.
- Thiết kế giải pháp.
- Thiết kế chi tiết hoặc module.
- Phát triển giải pháp.
Nhánh kiểm thử
- User Acceptance Testing kiểm tra nhu cầu người dùng.
- System Testing kiểm tra toàn bộ giải pháp.
- Integration Testing kiểm tra các phần kết nối.
- Unit Testing kiểm tra từng phần nhỏ.
Vì sao V-Model quan trọng với BA?
BA thường tham gia mạnh ở giai đoạn xác định yêu cầu. Trong V-Model, yêu cầu không chỉ dùng để xây dựng giải pháp, mà còn là cơ sở để xác định tiêu chí chấp nhận và kiểm thử sau này.
Nếu requirement mơ hồ, kiểm thử cũng mơ hồ. Nếu acceptance criteria không rõ, người dùng, Tester và Developer có thể hiểu khác nhau về thế nào là hoàn thành.
Xác minh và xác nhận khác nhau thế nào?
Xác minh thường trả lời câu hỏi: “Chúng ta có xây dựng đúng theo đặc tả không?”. Xác nhận thường trả lời câu hỏi: “Giải pháp này có đáp ứng đúng nhu cầu người dùng và mục tiêu kinh doanh không?”.
Business Analyst cần quan tâm cả hai. Một hệ thống có thể đúng đặc tả, nhưng vẫn không giải quyết được vấn đề nếu đặc tả ban đầu sai hoặc thiếu.
Ghi nhớ
Requirement tốt không chỉ giúp Developer xây dựng chức năng, mà còn giúp Tester biết cách kiểm tra và User biết cách xác nhận kết quả.
Ví dụ đơn giản
Nếu requirement là “người dùng có thể xuất báo cáo doanh thu”, BA nên làm rõ báo cáo gồm dữ liệu nào, lọc theo điều kiện nào, định dạng file gì, ai được quyền xuất, thời gian xử lý bao lâu và thế nào là kết quả đúng.
Những thông tin này có thể chuyển thành acceptance criteria và test case sau này.
Kết luận
V-Model giúp BA nhìn requirement theo hướng kiểm chứng được. Khi viết yêu cầu, hãy luôn nghĩ: yêu cầu này sẽ được kiểm thử như thế nào và người dùng sẽ xác nhận ra sao.