Hai cách tiếp cận thay đổi phổ biến
Khi tổ chức muốn tạo ra thay đổi, họ có thể chọn nhiều cách tiếp cận khác nhau. Hai nhóm phổ biến là predictive approach và adaptive approach.
Predictive approach cố gắng dự đoán tương lai và lập kế hoạch theo từng giai đoạn rõ ràng. Adaptive approach chấp nhận rằng thông tin có thể thay đổi và giải pháp cần được phát triển dần qua phản hồi thực tế.
Predictive vs Adaptive
Predictive Approach
- Lập kế hoạch kỹ từ đầu.
- Đi theo các giai đoạn tuần tự.
- Phù hợp khi yêu cầu khá rõ và ít thay đổi.
- Tài liệu, phê duyệt và kiểm soát phạm vi rất quan trọng.
Adaptive Approach
- Phát triển dần qua từng vòng lặp.
- Nhận phản hồi thường xuyên.
- Phù hợp khi yêu cầu chưa rõ hoặc dễ thay đổi.
- Ưu tiên học nhanh, điều chỉnh nhanh và tạo giá trị sớm.
Predictive approach hoạt động như thế nào?
Predictive approach thường đi theo các giai đoạn như phân tích, thiết kế, xây dựng, kiểm thử và triển khai. Mỗi giai đoạn tạo ra đầu ra để hướng dẫn giai đoạn tiếp theo.
Cách này giúp kiểm soát tốt, dễ lập kế hoạch, dễ phân công và phù hợp với các dự án cần sự ổn định cao. Tuy nhiên, nếu yêu cầu thay đổi nhiều, predictive approach có thể trở nên chậm và khó thích nghi.
Adaptive approach hoạt động như thế nào?
Adaptive approach thường chia công việc thành các phần nhỏ, triển khai từng phần, nhận phản hồi rồi điều chỉnh tiếp. Thay vì cố gắng biết tất cả ngay từ đầu, nhóm học dần trong quá trình thực hiện.
Cách này phù hợp với môi trường thay đổi nhanh, sản phẩm mới, nhu cầu chưa rõ hoặc khi tổ chức cần thử nghiệm nhiều trước khi xác định giải pháp tốt nhất.
BA cần hiểu cả hai
Một BA không nên chỉ biết một cách làm. Trong thực tế, có dự án cần tài liệu rõ ràng, có dự án cần linh hoạt, cũng có dự án kết hợp cả hai. BA cần hiểu bối cảnh để chọn cách khai thác yêu cầu, viết tài liệu và phối hợp stakeholder cho phù hợp.
Ghi nhớ
Không có approach nào luôn đúng cho mọi dự án. Cách tiếp cận tốt phụ thuộc vào mức độ rõ ràng của yêu cầu, rủi ro, kỹ năng nhóm, tốc độ thay đổi và mục tiêu kinh doanh.
Kết luận
Predictive giúp kiểm soát tốt khi tương lai khá rõ. Adaptive giúp học nhanh khi tương lai chưa rõ. Business Analyst cần hiểu sự khác biệt này để làm việc hiệu quả trong nhiều loại dự án khác nhau.